ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

1. Διαφορική διάγνωση πόνου οδοντικής αιτιολογίας

2. Ενδοδοντικές θεραπείες δοντιών με ζωντανό ή νεκρό πολφό

3. Επαναλήψεις ενδοδοντικών θεραπειών (ύπαρξη παλαιών εμφρακτικών υλικών όπως γουταπέρκας, κώνων αργύρου, ύπαρξη ιατρογενών συμβαμάτων όπως θραύση μικροεργαλείων κ.α.)

4. Αντιμετώπιση οδοντικού τραύματος (Πλάγια μετατόπιση, ενσφήνωση, μερική ή πλήρης εκγόμφωση)

5. Χειρουργική ολοκλήρωση ενδοδοντικών περιστατικών (Ακρορριζεκτομή, εκτομή ρίζας, αναφύτευση δοντιού)

6. Λεύκανση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών
Ενδοδοντολόγος είναι ένας εξειδικευμένος Οδοντίατρος με περαιτέρω Πανεπιστημιακή εκπαίδευση τουλάχιστον για δύο χρόνια και έχει εξειδικευτεί στη πρόληψη, την διάγνωση και θεραπεία των νόσων του πολφού και των περιακρορριζικών βλαβών. Η θεραπεία την οποία παρέχει ονομάζεται ενδοδοντική θεραπεία, η οποία είναι ευρύτερα γνωστή στο κοινό ως "απονεύρωση".

Ο Ενδοδοντολόγος έχοντας την ειδική εκπαίδευση, πείρα και τον εξειδικευμένο εξοπλισμό μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τις δυσκολότερες και ιδιάζουσες περιπτώσεις.

Ο Γενικός Οδοντίατρος ή ο Οδοντίατρος άλλης εξειδίκευσης είναι εκείνος ο οποίος θα κρίνει και θα αποφασίσει εάν η περίπτωση πρέπει να παραπεμφθεί στον ειδικό Ενδοδοντολόγο. Η απόφαση του θα βασισθεί στην διαγνωστική και θεραπευτική δυσκολία της περιπτώσεως, την σπουδαιότητα του συγκεκριμένου δοντιού για το σχέδιο θεραπείας που έχει επιλέξει και στις δικές του ικανότητες και δεξιότητες.

Η απόφασή του να παραπέμψει τον ασθενή του στον ειδικό, αναδεικνύει την υπευθυνότητα του, βάζοντας σαν κυρίως μέλημα και προτεραιότητα, την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αναγκών του ασθενούς του.
Όταν ο πολφός του δοντιού μολυνθεί, αρχίζει η "μάχη" μεταξύ μικροβίων και πολφού, η γνωστή μας φλεγμονή. Η μάχη μπορεί να κερδηθεί από το αμυντικό σύστημα του πολφού ή να κερδηθεί από τα μικρόβια, καταστρέφοντας και νεκρώνοντας όλο τον πολφό και με μεγάλη πιθανότητα επέκτασης της φλεγμονής στην γνάθο. Η φλεγμονή και ανάλογα του σταδίου της, εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα, όπως πόνο εντοπισμένο ή αντανακλαστικό, οξύ διαξιφιστικό ή αμβλύ, αυτόματο ή προκλητό, με ευαισθησία ή μη στο ζεστό ή κρύο. Άλλες φορές, εκδηλώνεται με οίδημα των μαλακών ιστών γύρω από το δόντι, με εμφάνιση συριγγίου και πιθανή αλλαγή του χρώματος της μύλης του δοντιού.

Πολλές φορές, τα σημεία και συμπτώματα αυτά είναι έντονα και απαιτείται η άμεση επίσκεψη στον οδοντίατρο, υπό τη μορφή του επείγοντος. Η άρση της φλεγμονής του πολφού για το υπαίτιο δόντι, επιτυγχάνεται με την ενδοδοντική θεραπεία. Μία σωστή ενδοδοντική θεραπεία οδηγεί το περιστατικό σε πλήρη αποκατάσταση με ταυτόχρονη επούλωση και της πιθανής οστικής βλάβης, που είχε δημιουργηθεί στην περιακρορριζική περιοχή του δοντιού.
Ο κυριότερος τρόπος μόλυνσης του πολφού του δοντιού είναι από τα φυσιολογικά υπάρχοντα μικρόβια του στόματος που εισέρχονται στον πολφό από διάφορες πύλες, όπως τερηδόνα, ρωγμές, κατάγματα της μύλης, ανεπαρκείς αποκαταστάσεις κ.ά.
Το δόντι αποτελείται από δύο μέρη: τη μύλη που φαίνεται μέσα στο στόμα και τη ρίζα που είναι μέσα στις γνάθους.

Υπάρχουν δόντια μονόρριζα και πολύρριζα. Η μύλη του δοντιού περιβάλλεται εξωτερικά από την αδαμαντίνη ουσία και κάτω από αυτήν υπάρχει η οδοντίνη. Η ρίζα του δοντιού περιβάλλεται από οστέινη ουσία και κάτω από αυτή υπάρχει η οδοντίνη.

Στο εσωτερικό μέρος του δοντιού μέσα σε μια κοιλότητα, την πολφική κοιλότητα, υπάρχει ένας μαλακός ιστός, που ονομάζεται πολφός και περιέχει νεύρα, αγγεία και κύτταρα που παίζουν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης και διάπλασης του δοντιού. Μετά την ολοκλήρωση της διάπλασης του δοντιού ο ρόλος του πολφού συνεχίζει να είναι πολύ σημαντικός διότι με την εκδήλωση του πόνου μας ειδοποιεί για τυχόν βλάβη του δοντιού.
Ενδοδοντική θεραπεία είναι η διαδικασία του καθαρισμού και διαμόρφωσης των ριζικών σωλήνων και εν συνεχεία της έμφραξης αυτών με τα κατάλληλα, σε κάθε περίπτωση, υλικά. Η ενδοδοντική θεραπεία γίνεται με σκοπό τον καθαρισμό των ριζικών σωλήνων από τα οργανικά υπολείμματα του πολφού, την απολύμανση από το μικροβιακό φορτίο και την ερμητική έμφραξη των σωλήνων, ώστε να αποτραπεί η επαναμόλυνση αυτών, αποδίδοντας το δόντι λειτουργικό στο φραγμό.

Ολοκληρώνοντας με επιτυχία μία ενδοδοντική θεραπεία και αφαιρώντας το μικροβιακό φορτίο, ο οργανισμός μας θα επουλώσει μόνος του το τυχόν υπάρχον απόστημα, συρίγγιο ή περιακρορριζική αλλοίωση.

Η επούλωση χρειάζεται κάποιο χρονικό διάστημα. Συνήθως χρειάζεται περίπου ένα χρόνο. Για αυτόν τον λόγο ο ιατρός σας πιθανόν να σας καλέσει για επανεξέταση και θα σας ζητήσει να βγάλει μία καινούργια ακτινογραφία, την οποία θα συγκρίνει με τις παλιές και θα σας ενημερώσει για την πορεία της επούλωσης.
• Λήψη ιατρικού και οδοντιατρικού ιστορικού

• Λεπτομερής κλινικός (εξωστοματικός και ενδοστοματικός) έλεγχος • Λεπτομερής ακτινογραφικός έλεγχος (λήψη αρχικού ακτινογραφήματος ενίοτε με δύο διαφορετικές οριζόντιες γωνίες, προσεκτική αξιολόγηση αυτού)

• Αναισθησία

• Απομόνωση του υπό θεραπεία δοντιού.

• Επαρκής διάνοιξη του μυλικού θαλάμου.

• Ανεύρεση των στομίων όλων των ριζικών σωλήνων.

• Σωστός προσδιορισμός του μήκους εργασίας σε κάθε ριζικό σωλήνα.

• Μορφοποίηση των ριζικών σωλήνων με κατάλληλα ενδοδοντικά μικροεργαλεία (χειρός, μηχανοκινούμενα).

• Απολύμανση της πολφικής κοιλότητας (μυλικός θάλαμος, ριζικοί σωλήνες) με κατάλληλα αντιμικροβιακά υγρά διακλυσμών.

• Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται η τοποθέτηση φαρμάκων εντός των ριζικών σωλήνων μεταξύ των συνεδριών με σκοπό την περαιτέρω αντιμικροβιακή δράση.

• Το τελευταίο στάδιο της ενδοδοντικής θεραπείας περιλαμβάνει τη σωστή, κατά μήκος και κατά πλάτος, έμφραξη των ήδη καθαρών και κατάλληλα μορφοποιημένων ριζικών σωλήνων. Τα κύρια εμφρακτικά υλικά που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό είναι η γουταπέρκα σε συνδυασμό με διάφορα φυράματα, καθώς και το ΜΤΑ σε ειδικά περιστατικά.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Εκτός από την αρχική και τελική ακτινογραφία πολλές φορές είναι απαραίτητη κατά τη διάρκεια της ενδοδοντικής θεραπείας η λήψη περισσότερων ενδιάμεσων ακτινογραφιών. Η ποσότητα της ακτινοβολίας στα οπισθοφατνιακά ακτινογραφήματα που χρησιμοποιούνται κατά την ενδοδοντική θεραπεία είναι ελάχιστη και ως εκ τούτου οι ακτινογραφίες αυτές είναι απολύτως ασφαλείς με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία.
Η μη επιτυχής αντιμετώπιση και εξάλειψη του μικροβιακού φορτίου από την πολφική κοιλότητα ή η μη προστασία από επαναμόλυνση μετά το τέλος της ενδοδοντικής θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία.

Οι αιτίες αποτυχίας μπορεί να είναι διάφορες όπως:

• Ιδιαίτερη ή περίπλοκη μορφολογία του δοντιού που δεν ανιχνεύτηκε σωστά στην πρώτη θεραπεία

• Στενοί ή με μεγάλη και έντονη κάμψη ριζικοί σωλήνες

• Συμβάματα που δεν υπήρχε η δυνατότητα επιτυχούς αντιμετώπισης, όπως θραύση κάποιου μικροεργαλείου

• Η καθυστερημένη τοποθέτηση μόνιμης προσθετικής αποκατάστασης στο θεραπευμένο δόντι ή ανεπαρκής αποκατάσταση που δεν προστατεύει σωστά το δόντι από το στοματικό περιβάλλον, το οποίο είναι γεμάτο με μικρόβια

Επιπλέον, μετά από μερικά χρόνια μπορεί να προκύψει κάποιο καινούριο πρόβλημα, που θέτει εκ νέου σε κίνδυνο μια επιτυχημένη ενδοδοντική θεραπεία. Τέτοια προβλήματα είναι:

• Νέα τερηδόνα κάτω από την προσθετική αποκατάσταση, που προκάλεσε την επαναμόλυνση του ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού με μικρόβια.

• Μια «χαλαρή», σπασμένη , διαταραγμένη αποκατάσταση μπορεί να εκθέσει το δόντι σε νέα μόλυνση.

• Το δόντι μπορεί να σπάσει.

Όταν κάτι από τα παραπάνω συμβαίνει, η ενδοδοντική θεραπεία μπορεί να αποτύχει και να χρειαστεί επανάληψή της.
Μερικές φορές μία θεραπεία, που έχει αποτύχει για κάποιο λόγο, μπορεί να επαναληφθεί. Είναι πολύ σημαντικό να συζητήσετε με τον γιατρό σας τους λόγους της αποτυχίας και εάν αυτοί μπορούν να ξεπεραστούν.

Εάν η επιλογή σας είναι να ξαναγίνει ενδοδοντική θεραπεία, ο Ενδοδοντολόγος θα ξαναποκτήσει πρόσβαση στο εσωτερικό του δοντιού σας είτε αφαιρώντας όλες τις προσθετικές αποκαταστάσεις, είτε περνώντας διαμέσου αυτών, εάν αυτό είναι εφικτό και σκόπιμο. Αφότου αφαιρέσει όλα τα υλικά της προηγούμενης έμφραξης των ριζικών σωλήνων, θα ξανακαθαρίσει και απολυμάνει με σχολαστικότητα τους ριζικούς σωλήνες και χρησιμοποιώντας σύγχρονα μέσα μεγέθυνσης και φωτισμού (όπως ειδικά μεγεθυντικά γυαλιά με πηγή φωτός ή το κλινικό μικροσκόπιο), θα ψάξει ενδελεχώς για τυχόν επιπρόσθετους ριζικούς σωλήνες που δεν καθαρίστηκαν την πρώτη φορά ή κάποια ιδιαίτερη μορφολογία του δοντιού που χρειάζεται περαιτέρω προσοχή .

Αφού καθαριστεί σωστά η πολφική κοιλότητα του δοντιού, ο Ενδοδοντολόγος θα γεμίσει τους ριζικούς σωλήνες ξανά με ειδικά μόνιμα εμφρακτικά υλικά, ώστε να αποτραπεί μελλοντική επαναμόλυνση. Είναι σημαντικό, μετά την επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας, να επισκεφθείτε άμεσα τον οδοντίατρό σας για τοποθέτηση μια καινούργιας προσθετικής αποκατάστασης, που θα προασπίζει το δόντι από επαναμόλυνση μέσω των μικροβίων της στοματικής κοιλότητας.

Σε περίπτωση, φυσικά, που είναι αδύνατος ο καθαρισμός σωλήνων του δοντιού που δεν είχαν βρεθεί (όπως για παράδειγμα επειδή είναι πολύ ενασβεστιωμένοι ή με απότομες κάμψεις ρίζας), ο Ενδοδοντολόγος θα σας προτείνει εναλλακτικές θεραπείες όπως τη χειρουργική αντιμετώπιση του περιστατικού (ακρορριζεκτομή,διχοτόμηση).
Κάθε περιστατικό είναι εξατομικευμένο. Ο αριθμός των συνεδριών που απαιτούνται για την ολοκλήρωση μιας ενδοδοντικής θεραπείας εξαρτάται από το μικροβιακό φορτίο των ριζικών σωλήνων, την κλινική συμπτωματολογία του ασθενή και το βαθμό δυσκολίας του περιστατικού.

Υπάρχουν περιστατικά που μπορούν να ολοκληρωθούν επιτυχώς σε μία συνεδρία. Ο συνήθης αριθμός είναι δύο συνεδρίες.

Οι επαναλήψεις παλαιών ενδοδοντικών θεραπειών πιθανόν να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο.
Οι σύγχρονες τεχνικές ενδοδοντικής θεραπείας, καθώς και η συνεχώς εξελισσόμενη υλικοτεχνική υποδομή των οδοντιάτρων κάνουν τα ποσοστά επιτυχίας της πολύ υψηλά. Σε περιπτώσεις ιδίως που η ενδοδοντική θεραπεία έχει γίνει από Ενδοδοντολόγο, τα ποσοστά επιτυχίας ανέρχονται, βάσει της βιβλιογραφίας, ακόμα και στο 95%.
Τα δόντια που καταλήγουν σε ενδοδοντική θεραπεία τις περισσότερες φορές έχουν απολέσει ένα μεγάλο μέρος των σκληρών ιστών τους. Το είδος της αποκατάστασης είναι συνάρτηση του βαθμού απώλειας των οδοντικών ιστών και της δυνατότητας διατήρησης της ακεραιότητας και προστασίας των παραμενόντων. Παράλληλα η αποκατάσταση του ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού πρέπει να είναι σε αρμονία με την υγεία των περιοδοντικών ιστών, αλλά και την αισθητική του ασθενούς. Την απόφαση για τον τύπο της αποκατάστασης τη λαμβάνει αυτός που θα την πραγματοποιήσει, λαμβάνοντας σοβαρά υπ΄όψιν τα στοιχεία και τις ιδιαιτερότητες της κάθε ενδοδοντικής θεραπείας.

Συνήθως τα πίσω δόντια καλό είναι να αποκαθίστανται με στεφάνες (θήκες).
Εξίσου σημαντικός για την εξασφάλιση της επιτυχίας μιας ενδοδοντικής θεραπείας είναι ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ του τέλους της ενδοδοντικής θεραπείας και της οριστικής αποκατάστασης ενός δοντιού. Όσο πιο σύντομα γίνει η αποκατάσταση ενός ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού, τόσο μειώνεται η πιθανότητα διείσδυσης μικροβίων από το στοματικό περιβάλλον στο εσωτερικό των ριζών και η πιθανότητα κατάγματος του δοντιού.
Η άμεση αποκατάσταση του δοντιού μετά την ενδοδοντική θεραπεία είναι πολύ σημαντική, τόσο για τη αποκατάσταση της λειτουργικότητας του δοντιού στο φραγμό, όσο και για την εξασφάλιση της επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας και άρα τη μακροβιότητα του ίδιου του δοντιού. Μια άρτια αποκατάσταση προστατεύει τους ήδη καλά θεραπευμένους και εμφραγμένους ριζικούς σωλήνες από μια πιθανή διείσδυση μικροβίων που βρίσκονται στο στοματικό περιβάλλον.

Γι΄ αυτό το λόγο, καλή αποκατάσταση και καλή ενδοδοντική θεραπεία εξασφαλίζουν την πλέον επιτυχή πορεία για τη μακρόχρονη διατήρηση του δοντιού.
Το χειρουργικό μικροσκόπιο είναι μια συσκευή μεγέθυνσης, που χρησιμοποιείται για καλύτερη ορατότητα σε όλα τα στάδια της ενδοδοντικής θεραπείας, καθώς και στη Χειρουργική Ενδοδοντολογία. Χρησιμοποιείται δε σε συνδυασμό με ειδικά μικροεργαλεία και χρειάζεται εμπειρία και εξειδικευμένες γνώσεις που κατέχουν και οι Ενδοδοντολόγοι.
Σήμερα η όλη διαδικασία γίνεται με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνολογιών, όπως το χειρουργικό μικροσκόπιο,συσκευές υπερήχων και νέα εμφρακτικά υλικά επιτυγχάνοντας την ελάχιστη παρέμβαση στους εμπλεκόμενους ιστούς, καθιερώνοντας έτσι ουσιαστικά τη Μικροχειρουργική Ενδοδοντολογία.
H Ακρορριζεκτομή είναι μία τεχνική που χρησιμοποιείται κατά τη χειρουργική ενδοδοντολογία, κατά την οποία, εκτός από την αφαίρεση των παθολογικών περιακρορριζικών ιστών, αποκόπτεται και αφαιρείται τμήμα του άκρου της ρίζας μήκους περίπου 2-3 χιλιοστών (ακρορρίζιο), το οποίο στη συνέχεια εμφράσσεται με ειδικά βιοσυμβατά υλικά.
Ο στόχος της συντηρητικής ενδοδοντικής θεραπείας είναι η επίτευξη στείρας ή άσηπτης πολφικής κοιλότητας, η οποία στη συνέχεια εμφράσσεται. Όταν αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί συντηρητικά μέσω της διάνοιξης του δοντιού, τότε, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος, καταφεύγουμε στη Χειρουργική Ενδοδοντολογία.

Η Χειρουργική Ενδοδοντολογία αποτελεί το σύνολο των χειρουργικών ενεργειών και πράξεων που συμπληρώνουν τη συντηρητική ενδοδοντική θεραπεία, όταν αυτή αδυνατεί να αποκαταστήσει το υπάρχον ενδοδοντικό ή ενδοπεριοδοντικό πρόβλημα.

Η χειρουργική προσπέλαση γίνεται μέσω των μαλακών ιστών και του οστού που περιβάλλουν τη ρίζα του δοντιού, έτσι ώστε να αποκαλυφθεί η προβληματική ρίζα και οι περιακρορριζικοί ιστοί.
Σε περιπτώσεις που το δόντι έχει πλήρως βγει από το φατνίο του (πλήρης εκγόμφωση), η ανεύρεση του και άμεση μεταφορά του στο πλησιέστερο ιατρικό χώρο είναι πολύ μεγάλης σημασίας. Η άμεση μεταφορά του μπορεί να γίνει μέσα σε κρύο γάλα ή σε ειδικά εμπορικά διαλύματα.
Η αντιμετώπιση είναι συνάρτηση του είδους και της βαρύτητας της βλάβης, του χρόνου καθυστέρησης μέχρι την αντιμετώπιση, της ηλικίας του ασθενούς και ειδικότερα του σταδίου διάπλασης του δοντιού επί νεαρών ατόμων. Η αντιμετώπιση εκτείνεται σε ένα ευρύ θεραπευτικό φάσμα και περιλαμβάνει:

• Απλή παρακολούθηση του περιστατικού με επανεξετάσεις σε προκαθοριζόμενα χρονικά διαστήματα με ακτινογραφικό και κλινικό έλεγχο, που αποσκοπούν κύρια στην τυχόν μεταβολή χρώματος της μύλης του δοντιού, τον έλεγχο ζωτικότητας του πολφού και τον έλεγχο ενασβεστιώσεων ή απορροφήσεων

• Πολφοτομή, προκειμένου να παρασχεθεί χρόνος για την ολοκλήρωση της διάπλασης της ρίζας

• Θεραπεία δοντιού με αδιάπλαστο ακρορρίζιο με κλασικές ή σύγχρονες μεθόδους (χρήση ΜΤΑ, αναγέννηση του πολφικού ιστού)

• Ορθοδοντική ή χειρουργική ανατολή ενσφηνωμένου δοντιού

• Αναφύτευση δοντιού

• Επιλεγμένο ανά περίπτωση είδος ακινητοποίησης

• Προκαθορισμένες επανεξετάσεις
Άμεσες εκδηλώσεις τραυματισμού του δοντιού

• Ρωγμές

• Κατάγματα μύλης με εμπλοκή ή όχι του πολφού

• Οριζόντια ή λοξά κατάγματα ρίζας, σε ένα ή περισσότερα επίπεδα

• Επιμήκη κατάγματα.

• Χαλάρωση των ινών που συγκρατούν το δόντι, χαρακτηριζόμενη και ως διάσειση του δοντιού.

• Πλάγια μετατόπιση του δοντιού μέσα στο φατνίο

• Μερική ή πλήρης εκγόμφωση

• Εμβύθιση του δοντιού μέσα και πέραν του φατνίου του.

• Είναι δυνατόν να παρατηρηθούν επίσης και συνδυασμοί των ανωτέρω.

• Μακροπρόθεσμες εκδηλώσεις τραυματισμού του δοντιού

• Νέκρωση του πολφού

• Εσωτερική ή εξωτερική απορρόφηση της ρίζας

• Πλήρης ενασβεστίωση της πολφικής κοιλότητας και του ριζικού σωλήνα

Αφήστε μας την ερώτηση σας